اءَمَّا بَعْدُ، فَإِنَّ دَهَاقِينَ اءَهْلِ بَلَدِكَ شَكَوْا مِنْكَ غِلْظَةً وَ قَسْوَةً، وَاحْتِقَارا وَ جَفْوَةً وَ نَظَرْتُ فَلَمْ اءَرَهُمْ اءَهْلاً لِاءَنْ يُدْنَوْا لِشِرْكِهِمْ، وَ لاَ اءَنْ يُقْصَوْا وَ يُجْفَوْا لِعَهْدِهِمْ، فَالْبَسْ لَهُمْ جِلْبَابا مِنَ اللِّينِ تَشُوبُهُ بِطَرَفٍ مِنَ الشِّدَّةِ وَ دَاوِلْ لَهُمْ بَيْنَ الْقَسْوَةِ وَالرَّاءْفَةِ وَامْزُجْ لَهُمْ بَيْنَ التَّقْرِيبِ وَالْإِدْنَاءِ وَالْإِبْعَادِ وَالْإِقْصَاءِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ.
اما بعد. دهقانان شهر تو، از درشتخويى و سخت دليت شكايت كرده اند كه ايشان را تحقير مى كنى و
برايشان ستم روا مى دارى . نگريستم و ديدم كه آنان هنوز مشرك اند و سزاوار آن نيستند كه به خود
نزديكشان سازى و چون در پناه اسلام اند نشايد كه آنان را برانى يا برايشان ستم روا دارى . پس شعار
خود ساز، درشتى كردن را آميخته به نرمخويى . و روشى پيش گير، ميان شدت و راءفت . گاه آنها را به
خود نزديك نماى و گاه از خود دور دار، اگر خدا خواهد.
نامه ش 19 نهج البلاغه
اعمال مشترك اين ماه چهار گونه است :
نخست , اعمالى است كه در هر شب و روز اين ماه به جا آورده مى شود:
_ سيد بن طاوس از حضرت امام جعفر صادق و امام موسى كاظم ـ عليهما السلام ـ آورده كه فرمودند: پس از هر فريضه اى در ماه رمضان مى خوانى :
اَللّـهُمَّ ارْزُقْني حَجَّ بَيْتِكَ الْحَرامِ فِي عامي هذا وَفي كُلِّ عامٍ ما اَبْقَيْتَني في يُسْرٍ مِنْكَ وَعافِيَةٍ، وَسَعَةِ رِزْقٍ، وَلا تُخْلِني مِنْ تِلْكَ الْمواقِفِ الْكَريمَةِ، وَالْمَشاهِدِ الشَّريفَةِ، وَزِيارَةِ قَبْرِ نَبِيِّكَ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَآلِهِ، وَفي جَميعِ حَوائِجِ الدُّنْيا وَالاَْخِرَةِ فَكُنْ لي، اَللّـهُمَّ اِنّي اَساَلُكَ فيـما تَقْضي وَتُقَدِّرُ مِنَ الاََمْرِ الَْمحْتُومِ في لَيْلَةِ الْقَدْرِ، مِنَ الْقَضاءِ الَّذي لا يُرَدُّ وَلا يُبَدَّلُ، اَنْ تَكْتُبَني مِنْ حُجّاجِ بَيْتِكَ الْحَرامِ، الْمَبْرُورِ حَجُّهُمْ، الْمَشْكُورِ سَعْيُهُمْ، الْمَغْفُورِ ذُنُوبُهُمْ، الْمُكَفَّرِ عَنْهُمْ سَيِّئاتُهُمْ، واجْعَلْ فيـما تَقْضي وَتُقَدِّرُ، اَنْ تُطيلَ عُمْري، وَتُوَسِّعَ عَلَيَّ رِزْقي، وَتُؤدِّي عَنّي اَمانَتي وَدَيْني آمينَ رَبَّ الْعالَمين.
خدايا! در اين سال و هر سال, تا زمانى كه عمرم باقى است و در آسايش و گشايش روزى به سر مى برم, زيارت خانه ات ـ بيت الحرام ـ را نصيبم گردان. و مرا از درك موقف هاى گرامى و ديدن مكان هاى شريف و زيارت قبر پيغمبرت ـ كه درودت بر او و آلش باد ـ محروم مكن.
و در برآوردن جميع احتياجات دنيا و آخرتم يارىام كن. اى خدا! از تو درخواست مى كنم هر آنچه از قضا و قَدَرت را كه در شب قدر حتمى قرار دادى و ديگر برگشت و تغييرى نمى پذيرد, مرا از حجاج بيت الحرامت قرار دهى. حاجيانى كه حجشان پسنديده, سعيشان پذيرفته, گناهانشان آمرزيده و اعمال بدشان بخشيده شده است. و عمر طولانى در راه بندگى ات وروزىام را فراوان قرار ده و امانت ها و قرضم را ادا فرما.
-هم چنين دنبال نمازها مى خوانى :
يا عَلِيُّ يا عَظيمُ، يا غَفُورُ يا رَحيمُ، اَنْتَ الرَّبُّ الْعَظيمُ الَّذي لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيءٌ وَهُوَ السَّميعُ الْبَصيرُ، وَهذا شَهْرٌ عَظَّمْتَهُ وَكَرَّمْتَهْ، وَشَرَّفْتَهُ وَفَضَّلْتَهُ عَلَى الشُّهُورِ، وَهُوَ الشَّهْرُ الَّذي فَرَضْتَ صِيامَهُ عَلَيَّ، وَهُوَ شَهْرُ رَمَضانَ، الَّذي اَنْزَلْتَ فيهِ الْقُرْآنَ، هُدىً لِلنّاسِ وَبَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى وَالْفُرْقانَ، وَجَعَلْتَ فيهِ لَيْلَةَ الْقَدْرِ، وَجَعَلْتَها خَيْراً مِنْ اَلْفِ شَهْرٍ، فَيا ذَا الْمَنِّ وَلا يُمَنُّ عَلَيْكَ، مُنَّ عَلَيَّ بِفَكاكِ رَقَبَتي مِنَ النّارِ فيمَنْ تَمُنَّ عَلَيْهِ، وَاَدْخِلْنِي الْجَنَّةَ بِرَحْمَتِكَ يا اَرْحَمَ الرّاحِمينَ .
اى خداى بلند مقام, اى بزرگوار, اى آمرزنده,اى مهربان! تويى خداى بزرگ كه هيچ مانندى ندارد و به گفتار و كردار خلق شنوا و بينا است. و اين ماهى كه مقامش را بلند گردانيدى و بر ديگر ماه ها كرامت و شرافت بخشيدى, و روزه اش را بر من واجب گردانيدى, ماه رمضان است.
ماهى كه در آن قرآن را براى راهنمايى مردم و نشان دادن راه هدايت و جدا نمودن حق از باطل فرو فرستادى و شب قدر را در اين ماه مقرر داشتى و نيز آن شب را بر هزار ماه برترى دادى; پس اى خداى صاحب منت كه هيچ كس بر تو منت ندارد, در ميان آن همه بندگانت كه منت گزارده اى بر من منت گزار و از آتش دوزخ نجات بخش و به بهشت هميشگى داخل گردان! به حق رحمت بى پايانت اى مهربان ترين مهربانان.
- و شيخ كفعمى در مصباح و بلدالامين و شيخ شهيد در مجموعه از حضرت رسول (ص)نقل كرده اند كه آن حضرت فرمود: هر كه اين دعا را در ماه رمضان بعد ازهرنماز واجبى بخواند, حق تعالى گناهان او را تا روز قيامت بيامرزد, و دعا اين است:
اَللّـهُمَّ اَدْخِلْ عَلى اَهْلِ الْقُبُورِ السُّرُورَ اَللّـهُمَّ اَغْنِ كُلَّ فَقيرٍ، اَللّـهُمَّ اَشْبِعْ كُلَّ جائِعٍ، اَللّـهُمَّ اكْسُ كُلَّ عُرْيانٍ، اَللّـهُمَّ اقْضِ دَيْنَ كُلِّ مَدينٍ، اَللّـهُمَّ فَرِّجْ عَنْ كُلِّ مَكْرُوبٍ، اَللّـهُمَّ رُدَّ كُلَّ غَريبٍ، اَللّـهُمَّ فُكَّ كُلَّ اَسيرٍ، اَللّـهُمَّ اَصْلِحْ كُلَّ فاسِدٍ مِنْ اُمُورِ الْمُسْلِمينَ، اَللّـهُمَّ اشْفِ كُلَّ مَريضٍ، اللّهُمَّ سُدَّ فَقْرَنا بِغِناكَ، اَللّـهُمَّ غَيِّر سُوءَ حالِنا بِحُسْنِ حالِكَ، اَللّـهُمَّ اقْضِ عَنَّا الدَّيْنَ وَاَغْنِنا مِنَ الْفَقْرِ، اِنَّكَ عَلى كُلِّ شَيءٍ قَديرٌ .
اى خدا تو بر اهل قبرها نشاط و شادمانى عطا كن; فقيران را بى نياز گردان; خدايا گرسنگان را سير گردان; برهنگان را لباس بپوشان; خدا بدهى برهكاران را ادا فرما; سوگواران را دل شاد ساز; خدايا هر غريبى را به وطن باز رسان; هر اسيرى را آزادى بخش; خدايا فسادگران در كار مسلمانان را اصلاح فرما; بيماران را شفا عنايت كن; اى خدا به غناى خود جلو فقر ما را ببند; بدىهاى ما را به خوبى صفات خودت تغيير ده; خدايا ديَن ما را ادا فرما و نادارى ما را به دارايى و بى نيازى بدل گردان كه ـ دوم, كارهايى كه در شب هاى ماه رمضان بايد به جا آورد; و آن چند چيز است:تو بر هر چيز توانايى.
اول: افطار كه مستحب است بعد از نماز, صورت گيرد; مگر آن كه ضعف براو غلبه كرده باشد يا جمعى منتظر باشند.
دوم: با چيز پاكيزه و حلال و به دور از شبهات افطار نمايد. و بهتر آن است كه با
خرماى حلال افطار كند تا ثواب نمازش چهارصد برابر گردد. اگر با خرما, آب, رطب, شير, حلوا, نبات و با آب گرم, و يا هر كدام از اين ها افطار كند, نيز خوب است.
سوم: هنگام افطار دعاهاى وارده در اين باره را بخواند; از جمله آن كه بگويد:
اللهم لك صمت و على رزقك افطرت و عليك توكلت(خدايا براى تو روزه گرفتم و با روزى تو افطار مى كنم و بر تو توكل دارم. تا خدا ثواب هر كسى را كه در اين روز روزه داشته است, به او عطا كند, و اگر دعاى اللهم رب النور العظيم را كه سيد و كفعمى روايت كرده اند بخواند, فضيلت بسيار يابد.
و روايت شده كه حضرت امير المومنين على (ع) هر گاه مى خواست افطار كند مى گفت:
بسم الله; اللهم لك صمنا و على رزقك افطرنا, فتقبل منا انك السميع العليم.
به نام خدا. خدايا براى تو روزه گرفتيم و به روزى تو افطار كرديم; پس از ما قبول كن, زيرا كه تو شنواى دانايى.
چهارم: هنگام لقمه اول بگويد :
بسم الله الرحمن الرحيم; يا واسع المغفرة اغفر لى به نام خداوند بخشاينده مهربان; اى كه آمرزش باو گسترده است, بيامرز مرا. تا خدا او را بيامرزد.
و در خبر است كه در آخر هر روز از روزهاى ماه رمضان, خدا هزار هزار كس را از آتش جهنم آزاد مى كند; پس از حق تعالى بخواه كه تو را يكى از آن ها قرار دهد.
پنجم: در وقت افطار سوره قدر بخواند.
ششم: در وقت افطار صدقه بدهد و سپس روزه داران را افطار دهد; اگر چه به چند
دانه خرما يا شربتى آب باشد. و از حضرت رسول (ص) روايت شده كسى كه روزه دارى را افطار دهد, مثل اجر آن روزه دار براى وى خواهد بود; بدون آن كه چيزى از آن كم شود. و نيز از آنِ او خواهد بود ثواب كار نيكويى كه به جا آورد آن افطار كرده كه فرمود: موءمنى كه لقمه اى را در ماه رمضان به موءمنى بدهد, حق تعالى براى او اجر كسى را مى نويسد كه سى بندهء موءمن آزاد كرده باشد و نيز از آن او است نزد حق تعالى يك دعاى پذيرفته شده.
هفتم: در هر شب خواندن هزار مرتبه انا انزلناه آمده است.
هشتم: اگر ممكن باشد در هر شب صد مرتبه حم دخان را بخواند.
نهم: در هر شب از ماه رمضان دعاى افتتاح بخواند.
دهم: در خبر آمده كه هر كس در هر شب از ماه رمضان سوره انا فتحنا را در نماز
مستحبى بخواند آن سال حفاظت مى گردد. و از اعمالى كه مستحب است در شب هاى ماه رمضان به جا آورده شود, خواندن هزار ركعت نماز در سرتاسر اين ماه است.
و اين مطلب را عالمان بزرگ و فقيهان وارسته در كتاب هاى خود اشاره كرده سوم: كارهاى مربوط به سحرهاى ماه مبارك رمضان است. و آن چند كار است:و نوشته اند.
اول: سحرى خوردن, و سحرى را ترك نكند, اگر چه با يك دانه خرماى زبون يا
يك ليوان آب باشد. و بهترين سحرها سويق يعنى قاووت و خرما است. و در خبر آمده كه حق تعالى و ملائكه صلوات مى فرستند بر كسانى كه در سحرها استغفار مى كنند, و سحوى مى خورند.
دوم: سوره انا انزلناه در وقت سحرها بخواند, كه هر كس اين سوره را
در وقت افطار كردن و سحر بخواند گويى ثواب كسى را دارد كه در راه خدا در خون خود بغلتد.
سوم: بخواند دعاى شريفى را كه از حضرت امام رضا(ع) نقل شده كه
فرموده اند: اين دعايى است كه حضرت امام محمد باقر(ع) در سحرهاى ماه رمضان (دعاى سحر)مى خواندند.
مرحوم حجة الاسلام دكتر امينى چنين مى نويسد:
پس از گذشت چهار سال از فوت مرحوم پدر بزرگوارم آية اللّه علاّمه امينى نجفى يعنى سال يكهزار و سيصد و نود و چهار هجرى قمرى ، شب جمعه اى قبل از اذان فجر ايشان را در خواب ديدم . او را شاداب و خرسند يافتم .
جلو رفته و پس از سلام و دست بوسى عرض كردم :
پدر جان ! در آنجا چه علمى باعث سعادت و نجات شما گرديد؟
گفتند: چه مى گويى ؟
مجدّداً عرض كردم : آقاجان ! در آنجا كه اقامت داريد، كدام عمل موجب نجات شما شد؟
كتاب الغدير... يا ساير تاءليفات ... يا تاءسيس و بنياد كتابخانه اميرالمؤ منين عليه السلام ؟
پاسخ دادند: نمى دانم چه مى گويى . قدرى واضح تر و روشن تر بگو!
گفتم : آقاجان ! شما اكنون از ميان ما رخت بر بسته ايد و به جهان ديگر منتقل شده ايد. در آنجا كه هستيد كدامين عمل باعث نجات شما گرديد از ميان صدها خدمت و كارهاى بزرگ علمى و دينى و مذهبى ؟
مرحوم علاّمه امينى درنگ و تاءمّلى نمودند. سپس فرمودند: فقط زيارت ابى عبداللّه الحسين عليه السلام . عرض كردم : شما مى دانيد اكنون روابط بين ايران و عراق تيره و تار است و راه كربلا بسته . چه كنم ؟
فرمود: در مجالس و محافلى كه جهت عزادارى امام حسين عليه السلام برپا مى شود شركت كن . ثواب زيارت امام حسين عليه السلام را به تو مى دهند.
سپس فرمودند: پسرجان ! در گذشته بارها تو را يادآور شدم و اكنون به تو توصيه مى كنم كه زيارت عاشورا را هيچ وقت و به هيچ عنوان ترك و فراموش نكن . مرتباً زيارت عاشورا را بخوان و بر خودت وظيفه بدان . اين زيارت داراى آثار و بركات و فوائد بسيارى است كه موجب نجات و سعادتمندى در دنيا و آخرت تو مى باشد... و اميد دعا دارم .
آرى ! علاّمه امينى با كثرت مشاغل و تاءليف و مطالعه وتنظيم و رسيدگى به ساختمان كتابخانه اميرالمؤ منين عليه السلام در نجف اشرف مواظبت كامل به خواندن زيارت عاشورا داشتند و سفارش به زيارت عاشورا مى نمودند و به اين جهت خودم حدود سى سال است مداوم به زيارت عاشورا مى باشم .
صفحه ای از عشق را در دل تجسم میکنم
در خیالم بر رخی زیبا تبسم میکنم
مردمان دیوانه ای دانند من را
چون که من گه گاهی تا سحر با شب تکلم میکنم
در کنار چشمه ی جوشان اشک بی کسی
زیر لب شعر حضورش را ترنم میکنم
بر سر مرغ دلم دست نوازش می کشم
چون دلم تنهاست بر او ترحم میکنم
در غروب غربت دل می نشینم روزها
یاد از آن یار پر ناز و تنعم میکنم
چرخ گردون خاک هجران بر سر دل ریخته
روز و شب با خاک تنهایی تیمم میکنم
چشم مولا بین من کور است کور
چون که تنها می شوم با دل میان غصه ها
شکوه از این زندگی پر تالم میکنم
چرخ گردون خاک هجران بر سر دل ریخته
صدای پای یار مهربان از ره می آید
سر اومد غصه ی هجران یار آن مه می آید
عزیزم کی می آیی امان از این جدایی
سرکوی تو غم روی تو زد آتش به جان گل نرگس کجایی
خدا داند که من جز آن صنم یاری ندارم
به غیر از انتظار وصل او کاری ندارم
خدایا پرده بگشا ناز ناز اندازه دارد
بیا ای دلنوازم ناز ناز اندازه دارد
خوش آن روزی که آن رخسار زیبا را ببینم
ز فردوس نگاه دل فریبش گل بچینم
میگن یک خال زیبا بر رخ آن نازنین است
که شاید چشم من آن خال زیبا را ببیند
شنیدم آن کمان ابرو چو من در انتظاره
به درگاه خدا می ناله و راهی نداره
سر اومد عمر من آن دلبر نیومد
دل مجنون صفت ویران شد و لیلا نیومد
دل من هر نفس در عشق او جان می سپارد
مپندارد کسی لیلای من مجنون ندارد
عزیزم کی می آیی امان از این جدایی
شادي روح ذاكر دلسوخته اهلبيت (س) فاتحه بخوانيد
چهارم شعبان، سالروز ولادت پرچمدار بزرگ كربلا، حضرت عباسبن علي عليهالسلام است. عباسبن علي عليهالسلام در سال 26 هجري قمري، در مدينه، ديده به جهان گشود. وي در دامان اميرالمؤمنين علي عليهالسلام و مادر گرامياش به گونهاي پرورش يافت كه به مظهر غيرت، ايثار و شجاعت، بدل گشت. عباسبن علي عليهالسلام در طول حيات خويش از محضر پدر و برادرانش، بي
شترين بهره را برد و جامع فضايل نيكو گرديد. آن بزرگوار آن چه را از محضر آن سه امام معصوم آموخته بود، در كربلا آشكار ساخت و حماسه ساز نامآور عاشوراي حسيني شد.
زیارت حضرت ابوالفضل العباس علیهالسلام
زیارت ابوالفضل علیهالسلام همچون قدمگاه معرفت است و در این زیارت، گلواژههای عرشی، رایحهی قدسی به وجود انسان میبخشند. یکایک واژههای آن، عطری از گلزار فضایل علوی در بردارد و مجموعهی عبارتهای زیارت، ویژگیهای انسان کامل، عبدی صالح و رادمردی ملکوتی را نشان میدهد. زیارت او، سنخیتی روحی بین انسان و آن شخصیت ملکوتی پدید میآورد.
القاب تابناک حضرت ابوالفضل العباس (ع)
1. قمر بنىهاشم
بهره مندى بسیار عباس از جمال و جلال و سیماى سپید و زیبا و سیرت سبز و نورانى، زمینه ساز این لقب است.
2. باب الحوائج
کریمى از دودمان کریمان که چون حاجتمندى سوى او روى کند، خواسته هایش را برآورده مىسازد.
3. طیار
بیانگر مقام و عظمت حضرت عباس(ع) در فضاى عالم قدس و بهشت جاودان است.
4. الشهید
شهادت، که نشان نمایان ابوالفضل(ع) است و در چهره حیات او درخشندگى بسیار دارد، زمینه ساز این لقب است
5.سقا
دلاورى عباس در صحنه هاى حیرت آور آبرسانى به تشنگان، سبب این لقب شد.
6. عبد صالح
لقبى که حضرت صادق(ع) در زیارت عموى گرانقدرش بدان اشاره دارد:
السلام علیک ایها العبد الصالح.? سلام بر تو، اى بنده صالح خدا.
7. سپه سالار
صاحب لواء یا سپه سالار لقب بزرگترین شخصیت نظامى است و عباس در روز عاشورا این لقب را از آن خود ساخت.
8. پرچمدار و علمدار
یادآور دلاوى و حفظ لشکر در برابر دشمن است. علمدارى عباس(ع) این لقب را برایش به ارمغان آورد.
9. ابوقربه (صاحب مشک)، عمید (یاور دین خدا)، سفیر (نماینده حجت خدا)، صابر (شکیبا)، محتسب (به حساب خدا گذارنده تلاشها)، مواسى (جانباز و مدافع حق)، مستعجل (تلاشگرى مهربان در برآوردن حاجات دیگران) و ... از دیگر لقبهاى ابوالفضل است.
هر چه داريم از تو داريم يا حسين
از مي تو ما خماريم يا حسين
ياد مستي و جنون ياد تو شد
تا ابد ما بي قراريم يا حسين
بانگ مستي ايد از کرب و بلا
تا ابد ما داغداريم يا حسين
قسمت ما هم نما کرب و بلا
روز و شب در انتظاريم يا حسين
نزد ميخانه فرات کم اورد
علقمه در چشم داريم يا حسين
سر به ني سردار قلب زينبي
بهر زينب سر بداريم يا حسين
يا رقيه ذکر عباس است و بس
بهر او ما جانثاريم يا حسين
در فضيلت بعضي از اوقات بر بعضي ديگر، هيچ ترديدي نيست. تماميِ ماه مبارك رمضان، ليلـة القدر، شب مبعث پيامبر(ص)، عيد سعيد غدير و... در شمار اين ايّام مبارك است. امّا گذشته از شرافت ذاتيِ بعضي از ايّام، اهميّت حاصل از بعضي از وقايع خاص نيز به شرافت آن ايّام ميافزايد.
ماه شعبان نيز در شمار شريفترين ايّام سال قرار دارد كه نه تنها خود شريف است، بلكه بستر ولادت وليّ مطلق الهي، حضرت بقيةالله(ع) نيز هست. از اين روست كه در سخنان پيامبر اكرم(ص) و اهل بيت(ع) نيز به وفور به اهميّت اين ماه اشاره شده است.
بنابر آنچه در شماري از متون روايي وارد شده، پيامبر اكرم(ص) در يكي از سالها، به هنگام آغاز اين ماه خطبهاي خواندند و مردم را نسبت به شرافت اين ماه آگاه فرمودند. قسمتهايي از اين خطبه چنين است:
... شعبان ماه شريفي است و آن ماه من است. حاملان عرش آن را بزرگ ميشمارند و حقّ آن را ميشناسند. آن ماهي است كه در آن همچون ماه رمضان، روزي بندگان زياد ميگردد و در آن بهشت آذين بسته ميشود. و اين ماه را شعبان ناميدهاند زيرا در آن ارزاق مؤمنان تقسيم ميشود و آن ماهي است كه عمل در آن چند برابر ميشود و كار نيكو هفتاد برابر ثمره ميدهد. 1
بنابر آنچه در اين خطبه وارد شده است:
1. شعبان ماه پيامبر اكرم(ص) است؛
2. فرشتگان احترام اين ماه را كاملاٌ رعايت ميكنند؛
3. ارزاق مردمان، به ويژه روزيِ معنويِ آنان در اين ماه تقسيم ميشود؛
4. در اين ماه، فرشتگان بهشت را زينت ميدهند، تا مؤمنان به آن وارد شوند؛
5. خداوند به فضل خود، حسنات مردم را در اين ماه هفتاد برابر پاداش ميدهد، و از گناهان آنان درميگذرد.
بنابر آنچه در حديثي ديگر آمده، اين ماه ماهي است كه:
در هر پنجشنبة ماه شعبان، آسمانها زينت بسته ميشود، پس فرشتگان به دعا ميپردازند كه پروردگارا! آنكس را كه در اين روز روزه بدارد، ببخشاي، و دعايش را اجابت فرماي. پس هر كس كه در اين روز دو ركعت نماز گذارد و در هر ركعت آن يكمرتبه سورة حمد و يكصد مرتبه سورة توحيد را بخواند و بعد از نماز نيز يكصد مرتبه صلوات بفرستد، خداوند تمامي حاجتهاي ديني و دنيايي او را اجابت ميفرمايد. 2
اهميّت شب نيمة شعبان
اكنون كه اندكي به اهميّت اين ماه واقف شديم، ميافزاييم كه در ميان تمامي روزها و شبهاي اين ماه، شب نيمة ماه كه شب ولادت حضرت حجّت بنالحسن(ع) است؛ از شرافتي ويژه برخوردار است.
پيامبر اكرم(ص)، اين چنين از اهميّت اين شب خبر ميدهند:
من شب نيمه شعبان، خوابيده بودم كه جبرائيل به نزدم آمد و گفت: اي محمّد! آيا در اين شب ميخوابي؟
گفتم: اي جبرائيل! مگر اين شب چه شبي است؟
جبرائيل گفت: اين شب، شب نيمة شعبان است. اي محمّد برخيز!. پس مرا از بستر خواب بلند نمود و آنگاه مرا به بقيع برد و گفت: سرت را بلند كن و به آسمان بنگر. اين شبي است كه در آن دربهاي آسمان و در رحمت الهي و رضايت او گشوده ميگردد... اي محمد! هر كس اين شب را تا صبح به تكبير، تسبيح، تهليل، دعا، نماز، قرائت قرآن، انجام مستحبّات و استغفار بگذراند، بهشت منزل و آرامشگاه او خواهد بود. 3
در حديثي ديگر، چنين آمده است كه پيامبر اكرم(ص) به هنگام حلول اين ماه فرمودند:
شعبان ماه من است، خداوند رحمت فرمايد آنكس را كه مرا در ماهم ياري رساند. 4
هر چند اطاعت از دستورهاي پيامبر اكرم(ص)، مصداق كامل كمك به ايشان در اين ماه است، امّا ميتوان صلوات بر ايشان و اهلبيت مكرّم(ع) را نيز از مصاديق اعانت ايشان دانست. ازين روست كه بسياري از بزرگان به كثرت صلوات در اين ماه سفارش مينمودهاند.
بنابر آنچه در حديثي ديگر آمده است:
خداوند به ذات مقدّس خود سوگند خورده است كه هر كس را در اين ماه به او پناه برده و از او درخواست كند، از رحمت خود محروم ننمايد. 5
بنابر روايت كميل يار با وفا و با معرفت اميرالمؤمنين(ع)، در جلسهاي يكي از ياران حضرت از ايشان دربارة آية شريفة «فيها يفرق كلّ أمرٍ حكيم»6 سؤال كرد، ايشان نيز در تفسير شب قدر كه امور آدميان در آن مقدّر ميشود به بيان اهميّت شب نيمة شعبان پرداختند و به خصوص برخواندن دعاي حضرت خضر(ع) در اين شب تأكيد كردند.
پس از اتمام جلسه و آنگاه كه كميل به منزل خود بازگشت، باز به نزد حضرت مراجعه كرد تا دعاي خضر را از ايشان فرا گيرد. حضرت نيز نخست او را امر به نوشتن كردند و آنگاه دعاي معروف كميل را براي او خواندند، و سرانجام او را به خواندن اين دعا در شب نيمة شعبان سفارش فرمودند. 7 دعاي كميل اگر چه بنا به سنّت معمول در شبهاي جمعه قرائت ميشود، امّا ويژه اين شب نيز است، هر چند خواندن آن در شبهاي ديگر نيز بسيار با فضيلت است.
از همين روست كه شب نيمة شعبان، شب قدر است و يا دست كم، در فضيلت همچون شبهاي قدر معروف است. روايات متعدّدي از حضرت صادق(ع) و حضرت باقر(ع) نيز به اين مطالب گواهي ميدهد. از اين روست كه فضائل و نيز اعمال ويژة اين شب بسيار بيشتر از فضائل و اعمال ديگر شبهاي مبارك سال، همچون شب ولادت پيامبر اكرم(ص)، شب ولادت حضرت اميرالمؤمنين(ع)، و نيز شب ولادت حضرت فاطمة زهرا(س) ميباشد. 8
پينوشتها:
به نقل از: آب حيات، برگرفته از مجموعه سخنان آيتالله ناصري دولتآبادي.
1. بحارالانوار، ج 94، ص 68، الاقبال، ص 684.
2. وسائل الشيعه، ج 8، ص 104، حديث 10177، الإقبال، ص 688.
3. بحارالانوار، ج 95، ص 412؛ الإقبال، ص 699.
4. الإقبال، ص 683؛ وسائل الشيعه، ج 10، ص 492، حديث 13934.
5. وسايلالشيعه، ج 8، ص 106، حديث 10183؛ بحارالأنوار، ج 94، ص 85؛ مصباح المتهجّد، ص 831.
6. سورة دخان (44)، آية 4.
7. الإقبال، ص 706.
8. ر. ك: اعمال شب نيمه شعبان، مفاتيح الجنان، شيخ عباس قمي.
منبع : سايت ـ موعود
چقدر سخته وقتي جواني را مي بيني که بهترين لباسش داراي وصله و لباس كهنه ماهاست و ...
چقدر دردناک است وقتي مادري را مي بيني که ميوه هاي گنديده و خراب رو از كنار ميوه فروشي جمع مي كنه و ...
چقدر سوزناکه وقتي مي بيني مادري از قصابي بجاي گوشت استخوان و پي و چربي ميگيره و ...
چقدر اسفناک است زنان و دختراني كه براي يك لقمه نان تن فروشي ميكنند و ...
چقدر سنگين است درد شرم پدري براي خريد لباس فرزندان که اين درد بخاطر غفلت من و توست...
چقدر آسان مي خندند مردمي که شاديهايشان بدليل کار و تلاش بچه ايست که زباله هاي خانهء من و تو را جمع مي کند...
چقدر سنگ است دل کسي که غذا را با حرص و ولع در مقابل كودكان و فقيراني که روزها و شايد هفته هاست که غذايي از گلويشان پايين نرفته...
چقدر رذل است نامردي که با دختران رنگارنگ لاس مي زنند و تعدادي ...
چه ساده نامرداني که براي رفاه خود و به خيال درس و پول هزينه ها مي کنند و به فرنگ مي روند و کودکي بخاطر هزينه جراحي پدر شب و روز آجر به دوش مي کشد يا كليه خويش را به معرض فروش مي گزارد...
چه بي رحمند سياست مداراني که نازدردانه هايشان در بهترين و شيك ترين بنزها ميان کوچه هاي پايتخت هاي اروپا مي چرخند و استعداد هاي اين مرز و بوم براي ادامه تحصيل شب کار مي کنند و روز درس مي خوانند....
نمي دانم چه بگويم فقط مي توان گفت اللهم عجل الوليك الفرج
بوده دل بيقرار، يكسره چشم انتظار
تمام گشته قرارم خدا کند که بیایی
کسی به جز تو ندارم خدا کند که بیایی
خزان عمر من آمد بسر نیامده هجرت
گل همیشه بهارم خدا کند که بیایی
چه میشود گل زهرا به صبح آدینه
ببینمت به کنارم خدا کند که بیایی
اگر چه غرق گناهم تو مهربانی کن
گلی به پای تو خارم خدا کند که بیایی
زبس که جمعه شمردم به انتظارتوای ماه
برون شده زشمارم خدا کند که بیایی
فدای مقدم تو ای مسافر زهرا
تمام ایل وتبارم خدا کند که بیایی
نمیدانم پس از مرگم چه خواهد شد
نمی خواهم بدانم کوزه گر از خاک اندامم
چه خواهد ساخت ،
ولی بسیار مشتاقم ،
که از خاک گلویم سوتکی سازد ،
گلویم سوتکی باشد ،
بدست کودکی گستاخ و بازیگوش
و او
یکریز و پی در پی
دم خویش را بر گلویم سخت بفشارد
و خواب خفتگان خفته را آشفته تر سازد ،
بدین سان بشکند در من ،
سکوت مرگبارم را
دکتر علی شریعتی
